Voor Ilse Beckers, directeur van CliniClowns, zijn dit precies de momenten waar het om draait. “Wij kunnen iemand niet beter maken,” zegt ze. “Maar wij kunnen met de lichtheid die onze clowns brengen wel de ervaring van de zorg verbeteren.”
Contact door spel
“CliniClowns is een prachtig goed doel,” vertelt Ilse. “We werken met 103 professioneel opgeleide spelers die het clownsvak volledig beheersen. De clown is een heel oud archetype. Wij hebben dat vertaald naar de zorgomgeving, waar spanning, angst en stress vaak groot zijn. Met humor, spel en contact proberen we daar iets tegenover te zetten.”
Volgens Ilse gaat het niet om entertainment, maar om iets diepers. “Wij noemen dat de kracht van de lach. Als je als kind in het ziekenhuis ligt, kan dat heel spannend zijn. Wij kunnen helpen om die ziekenhuiservaring draaglijker te maken. Door spel en contact laten we kinderen weer even kind zijn.”
Waar het spel begint
CliniClowns werken meestal in duo’s. Dat is bewust zo opgezet. “Een kind in een ziekenhuisbed heeft niet altijd meteen zin in een clown,” legt Ilse uit. “Daarom creëren onze clowns eerst spel met elkaar. Dat voelt veilig. Ondertussen kijken ze wat het kind wil en waar ruimte zit voor contact.”
Vooraf stemmen de clowns met zorgprofessionals af wat ze moeten weten. “Als een kind misselijk is, net uit een operatie komt of er juist een moet ondergaan, dan weten ze dat. Met die informatie gaan ze de afdeling op en kijken ze kamer voor kamer wat er mogelijk is.”
Soms ontstaat het spel uit iets heel kleins. “Een kleine beweging, een blik of een gebaar van een kind kan al het begin zijn. Daar bouwen de clowns op voort. Dan zie je soms echt een transformatie in de kamer. Een kind dat eerst angstig is, durft ineens mee te doen. Het kan zo simpel zijn als bellenblazen en samen de bellen kapot prikken. Maar het kan ook uitgroeien tot een hele muzikale chaos in een kamer waar het eerder stil en gespannen was.”
Wanneer ogen weer oplichten
Niet alleen kinderen worden bezocht. CliniClowns bezoeken ook mensen met dementie. “Dat vraagt een andere manier van spelen,” zegt Ilse. “Onze clowns leren veel over de doelgroep voordat ze daar werken.”
Ze herinnert zich een moment dat haar bijzonder raakte. “Oudere mensen zaten in een huiskamer en deze bewoners waren vooral in zichzelf gekeerd. Een clown ging naast een oudere dame zitten. Zij tilde haar hand op, en de clown deed dat na. Zo ontstond er een spel met hun handen. Het was heel klein, maar je zag haar ogen weer oplichten. Er was verbinding en dat ontroerde me enorm.”
Steun van partners
CliniClowns ontvangt geen subsidie en is geheel afhankelijk van donaties. “We hebben heel veel mensen die onze organisatie heel trouw steunen. Zij vormen de basis onder onze organisatie,” vertelt Ilse. “Maar ook zakelijke partners zijn enorm belangrijk. Donaties zoals die van Xolv zijn substantieel en maken het mogelijk om nieuwe projecten te ontwikkelen en ons werk voort te zetten.”