De stap van geopolitiek naar bedrijfsrisico is kleiner dan ooit. De recente ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz hebben laten zien hoe kwetsbaar het mondiale systeem is. Deze belangrijke handelsroute voor olie en gas fungeert als een soort economische kraan. Zodra die hapert, stijgen energieprijzen vrijwel direct. En dat heeft impact op transport, productie en uiteindelijk de marges van bedrijven. Nederland heeft een open economie en een sterke internationale handelspositie. Daardoor komen externe schokken sneller en harder binnen. Verstoringen in supply chains, schommelende grondstofprijzen en veranderend betaalgedrag bij klanten zijn geen uitzonderingen meer, maar terugkerende patronen.
Strategische buffer
Op dit moment is er een optelsom van factoren die elkaar versterken. Energieprijzen blijven volatiel, logistieke kosten lopen op en financiering wordt duurder en minder vanzelfsprekend beschikbaar. Tegelijkertijd hebben centrale banken door hoge begrotingstekorten minder ruimte om in te grijpen. Het gevolg is een omgeving met structureel hogere financieringskosten en minder flexibiliteit voor bedrijven. Voor veel organisaties betekent dit dat liquiditeit opnieuw centraal komt te staan. Die is niet alleen nodig om de dagelijkse operaties draaiende te houden, maar fungeert ook als strategische buffer in onzekere tijden. Investeringen worden kritischer afgewogen en de kostprijs van kapitaal speelt weer een hoofdrol in besluitvorming.
Kwetsbare positie
De druk wordt het eerst zichtbaar in energie-intensieve sectoren, transport en consumentgerichte markten. Marges komen hier het snelst in de knel. Tegelijkertijd zien kredietverzekeraars signalen dat betaaltermijnen oplopen en risico’s tussen sectoren sneller verschuiven. Bedrijven die hun financiële positie na eerdere crises nog niet volledig hebben hersteld, bevinden zich daardoor in een kwetsbare positie. De verwachting dat het aantal faillissementen wereldwijd opnieuw zal stijgen, onderstreept dat dit geen tijdelijke dip is, maar een structurele ontwikkeling. Hoewel Europa er beter voor staat dan tijdens de energiecrisis van 2022, onder andere door een bredere spreiding van energiebronnen, biedt dat geen garantie voor stabiliteit. In een mild scenario beweegt de economie richting stagnatie, terwijl in een zwaarder scenario een recessie op de loer ligt. Voor bedrijven betekent dit dat uitstel geen optie meer is en dat wendbaarheid en weerbaarheid bepalend zijn voor hun concurrentiekracht.
Reactief of proactief?
CFO’s zullen in deze nieuwe realiteit vooruit moeten kijken en verschillende scenario’s moeten durven doorrekenen. Denk aan actief sturen op liquiditeit, het voortdurend aanscherpen van risicobeheer en het bouwen aan robuuste supply chains. Efficiëntie alleen is niet langer voldoende. Flexibiliteit en alternatieven maken het verschil op het moment dat verstoringen zich voordoen. Bedrijven die succesvol willen blijven, zullen hun financiële strategie daarop moeten aanpassen. Niet door uitsluitend te reageren op ontwikkelingen, maar juist door vooruit te denken en buffers in te bouwen. Een goed ingerichte kredietverzekering en slimme werkkapitaalfinanciering bieden meerwaarde. Het zijn instrumenten die niet alleen bescherming bieden. Ze creëren ook de ruimte om te blijven ondernemen, juist wanneer de omgeving onzeker is.